Glosari istilah saham

Bull market / Bear market

Bull = pasaran menaik secara berpanjangan. Bear = pasaran menurun.

Istilah ni menggambarkan trend jangka panjang, bukan pergerakan sehari dua. Tiada sesiapa boleh ramal dengan tepat bila satu bertukar jadi satu lagi.

Bursa Malaysia

Bursa saham rasmi Malaysia, tempat saham syarikat tempatan diniagakan.

Semua saham syarikat Malaysia yang tersenarai diniagakan di sini. Ada waktu dagangan tertentu pada hari bekerja, dan tutup pada cuti umum.

Indeks

Satu nombor yang ukur prestasi gabungan sekumpulan saham.

Indeks bukan sesuatu yang anda boleh beli terus — ia cuma ukuran. Untuk melabur dalam indeks, anda beli ETF yang menjejakinya.

Portfolio

Keseluruhan koleksi pelaburan yang anda pegang.

Saham

Sekeping kecil pemilikan dalam sebuah syarikat.

Bila anda beli saham, anda jadi pemilik sebahagian kecil syarikat tu. Kalau syarikat untung dan berkembang, nilai bahagian anda boleh naik. Kalau syarikat merosot, nilai anda turun.

Ticker (kod dagangan)

Kod pendek untuk kenal pasti saham dalam sistem dagangan.

Saham US guna huruf (AAPL untuk Apple, TSLA untuk Tesla). Saham Bursa Malaysia biasanya guna nombor. Pastikan anda beli kod yang betul — nama yang serupa boleh jadi syarikat berlainan.

Volatiliti

Sejauh mana harga naik-turun dengan cepat dan besar.

Volatiliti tinggi bermakna harga boleh bergerak jauh dalam masa singkat — dua arah. Ia bukan sama dengan risiko rugi, tapi ia menguji emosi anda.

Watchlist

Senarai saham yang anda pantau tapi belum beli.

Alat paling berguna untuk beginner. Tambah saham yang anda minat, perhati seminggu dua sebelum buat keputusan — anda belajar perangai harganya tanpa risiko.

Bid / Ask (dan spread)

Bid = harga pembeli sanggup bayar. Ask = harga penjual mahu. Bezanya = spread.

Spread yang lebar bermakna anda "rugi" sedikit sebaik sahaja masuk, sebab anda beli pada harga ask tapi kena jual pada harga bid. Saham yang aktif diniagakan biasanya ada spread lebih ketat.

Limit order

Arahan beli atau jual hanya pada harga yang anda tetapkan.

Anda kawal sepenuhnya harga, tapi tiada jaminan ia dipenuhi. Untuk beginner, ini pilihan yang lebih baik — ia paksa anda tentukan harga yang anda sanggup bayar sebelum tekan.

Lot

Unit minimum untuk beli saham. Di Bursa Malaysia, 1 lot = 100 unit.

Kalau saham berharga RM5.00, satu lot kos anda RM500. Anda tak boleh beli 7 unit saham Malaysia dalam dagangan biasa — minimum satu lot. Saham US pula boleh beli 1 unit sahaja.

Margin

Melabur guna duit yang dipinjam dari broker.

Ia menggandakan untung, tapi juga menggandakan rugi — dan anda masih kena bayar balik pinjaman walaupun rugi. Bukan untuk beginner.

Market order

Arahan beli atau jual sekarang, pada harga apa sekali pun yang pasaran bagi.

Cepat dan hampir pasti dipenuhi, tapi anda tak kawal harga. Untuk saham yang kurang aktif, anda boleh terkejut dengan harga yang anda dapat.

Paper trading

Praktis beli-jual guna duit mainan pada harga pasaran sebenar.

Risiko sifar. Cara paling selamat untuk biasakan diri dengan skrin order sebelum guna duit betul. Tapi ia tak boleh latih emosi — kehilangan duit mainan rasa lain daripada duit sebenar.

Settlement (penyelesaian)

Tempoh selepas anda jual sebelum duit jadi tunai yang boleh dikeluarkan.

Untuk kebanyakan pasaran ia satu hingga dua hari bekerja. Ini sebab anda tak boleh jual saham dan withdraw duit pada hari yang sama.

Short selling

Bertaruh harga akan jatuh, dengan menjual saham yang anda pinjam.

Konsep lanjutan dengan risiko yang boleh melebihi modal asal. Elak sebagai beginner.

Slippage

Beza antara harga yang anda jangka dan harga sebenar yang anda dapat.

Biasa berlaku dengan market order, terutamanya untuk saham kurang aktif atau ketika pasaran bergerak laju.

Brokerage (komisen)

Yuran yang broker caj setiap kali anda beli atau jual.

Bersama yuran lain seperti platform fee dan stamp duty, ini kos sebenar yang makan pulangan anda — terutamanya kalau anda kerap trade.

CDS (Central Depository System)

Rekod rasmi pemilikan saham Bursa Malaysia anda.

Dikendalikan di peringkat bursa, bukan oleh broker individu. Anda perlukannya untuk pegang saham Bursa atas nama sendiri dan untuk memohon IPO.

FPX

Sistem pembayaran online banking Malaysia — cara paling mudah deposit.

Duit biasanya sampai dalam beberapa minit. Akaun bank mesti atas nama anda sendiri.

IPO (Initial Public Offering)

Bila syarikat swasta tersenarai di bursa buat kali pertama.

Bukan jaminan untung pada hari penyenaraian — sesetengah IPO jatuh di bawah harga tawaran dan kekal di situ. Baca prospektus, jangan ikut hype.

KYC (Know Your Customer)

Proses broker sahkan identiti anda sebelum akaun boleh digunakan.

Semua broker berlesen di dunia diwajibkan buat ni oleh regulator, sebagai langkah anti pengubahan wang haram. Anda perlu upload IC dan buat selfie verification.

Prospektus

Dokumen rasmi yang terangkan perniagaan, kewangan dan risiko sesebuah IPO.

Bahagian "faktor risiko" selalunya bahagian paling berguna dalam keseluruhan dokumen — syarikat diwajibkan jujur di situ.

Spread mata wang

Beza antara kadar beli dan jual bila anda tukar RM ke USD.

Ini kos sebenar walaupun ia tak dilabel sebagai yuran. Tukar bolak-balik berulang kali bermakna anda bayar spread berulang kali.

Dana pasaran wang

Dana yang melabur dalam instrumen jangka pendek berisiko rendah.

Ini produk pelaburan, BUKAN deposit bank — tidak dilindungi PIDM dan pulangan tidak dijamin. "Risiko rendah" bukan bermaksud "tiada risiko".

Dividen

Sebahagian keuntungan syarikat yang diagihkan kepada pemegang saham.

Tidak semua syarikat bayar dividen. Yang membayar pun boleh kurangkan atau berhenti bila-bila masa — ia bukan jaminan.

Dollar cost averaging

Melabur jumlah tetap secara berkala, tak kira harga tinggi atau rendah.

Bila harga tinggi, jumlah tetap anda beli kurang unit. Bila rendah, ia beli lebih unit. Ia tak jamin untung, tapi ia hapuskan tekanan cuba menentukan masa masuk yang "betul".

ETF (Exchange Traded Fund)

Dana yang pegang banyak saham sekali gus, dan diniagakan macam saham biasa.

Beli satu ETF S&P 500 bermakna anda pegang sedikit daripada 500 syarikat. Cara mudah dapat kepelbagaian tanpa beli satu-satu.

Fractional shares

Beli sebahagian daripada satu unit saham.

Berguna bila satu unit berharga ratusan dolar. Tersedia untuk sesetengah saham US, bukan semua.

RSP (Regular Savings Plan)

Auto-invest jumlah tetap pada jadual tetap, contohnya setiap bulan.

Selesaikan masalah disiplin — ia beli sendiri tanpa anda perlu ingat. Tapi ia tak selesaikan masalah pemilihan; automasi cuma memperkuat keputusan anda, baik atau buruk.

S&P 500

Indeks 500 syarikat besar tersenarai di Amerika Syarikat.

Expense ratio

Yuran pengurusan tahunan sesebuah dana, dalam peratus.

Ditolak daripada pulangan anda setiap tahun. Untuk ETF indeks besar ia biasanya sangat rendah — lebih rendah lebih baik.

Hasil dividen (dividend yield)

Dividen tahunan sebagai peratus daripada harga saham semasa.

Hasil yang sangat tinggi selalunya bermakna harga saham telah jatuh teruk — bukan syarikat tu murah hati. Kadang-kadang ia amaran, bukan peluang.

Kos purata

Purata harga yang anda bayar untuk semua unit yang anda pegang.

Kalau anda beli beberapa kali pada harga berbeza, app kira purata untuk anda. Ini titik rujukan untuk tahu anda untung atau rugi.

Nisbah P/E

Harga saham berbanding pendapatan syarikat — berapa anda bayar untuk setiap ringgit untung.

Berguna untuk perbandingan DALAM industri yang sama. Membandingkan P/E bank dengan syarikat teknologi tidak banyak bermakna.

Permodalan pasaran (market cap)

Jumlah nilai keseluruhan sebuah syarikat di pasaran.

Syarikat besar cenderung kurang bergolak; syarikat kecil boleh bergerak jauh lebih ganas dalam dua arah.